Datadashboard en datadialogen
Het Kenniscentrum Stelsel Gesubsidieerde Rechtsbijstand en de Raad voor Rechtsbijstand (RvR) geven via het 'Dashboard Rechtsbijstand Gemeenten' en datadialogen inzicht aan gemeenten en uitvoeringsinstanties in de aantallen en soorten procedures die burgers op toevoegingsbasis tegen hen voeren. Via dit dashboard en de dialogen kunnen nieuwe inzichten ontstaan in de oorzaken van procedures.
Het dashboard (zie deze pagina rechts) richt zich met name op bestuursrechtelijke toevoegingen waarin gemeenten de wederpartij zijn. De data geven geen inhoudelijk beeld van juridische procedures zelf.
Wat laat het dashboard zien?
De data van de RvR geven inzicht in het aantal en de aard van de gesubsidieerde rechtsbijstand (toevoegingen) die wordt verstrekt aan burgers. Het dashboard maakt onder meer inzichtelijk:
- hoeveel toevoegingen de RvR jaarlijks verstrekt binnen het bestuursrecht (de Participatiewet, WMO en Jeugdwet);
- in welke rechtsgebieden burgers procederen met een gesubsidieerde (toegevoegde) advocaat;
- of er sprake is van herhaalde procedures of terugkerende problematiek.
Deze gegevens zijn binnen gemeenten vaak niet beschikbaar, maar zijn dankzij dit dashboard nu online inzichtelijk voor alle gemeenten én andere geïnteresseerden. Ook andere partijen, zoals onderzoeksinstellingen en onderwijsorganisaties, kunnen het dashboard gebruiken voor analyse en kennisontwikkeling. Het dashboard biedt aanvullende informatie over het juridisch krachtenveld waarin gemeentelijk beleid en besluitvorming een rol spelen.
Gemeenten kunnen het dashboard inzetten om:
- patronen in geschilvorming te herkennen;
- beleidsvraagstukken te onderbouwen met data;
- vergelijkingen te maken met andere gemeenten en landelijke trends.
Het dashboard ondersteunt daarmee reflectie en beleidsontwikkeling binnen het sociaal domein.
Let op bij het gebruik van cijfers uit het dashboard: de cijfers in dit dashboard bieden een feitelijk overzicht van juridische procedures binnen het sociaal domein. Ze vertellen echter niets over de inhoud of uitkomst van individuele zaken. Juridische aantallen verschillen per gemeente en worden beïnvloed door lokale context, beleid, voorzieningen en de aanwezigheid van juridische hulp. Gebruik de cijfers als vertrekpunt voor dialoog, reflectie en gezamenlijk leren — en niet voor snelle conclusies of waardeoordelen.
De meerwaarde van een datadialoog: onderdeel van een lerende praktijk
Voor gemeenten die verder willen kijken dan cijfers in het dashboard, bieden we de mogelijkheid tot deelname aan een datadialoog. Tijdens deze dialogen bespreken we data die voortkomen uit de uitvoering van de Wet op de rechtsbijstand. Deze gegevens zijn samengebracht en beschikbaar gesteld in het ‘Dashboard Rechtsbijstand Gemeenten’ dat we als startpunt gebruiken voor deze gesprekken en gaan we dieper in op wat deze data zeggen over de lokale praktijk.
Sinds 2018 hebben we met meerdere grote gemeenten datadialogen gevoerd. In deze gesprekken onderzoeken we samen met gemeenten de achtergronden van gemeentelijke juridische procedures, zoals uitvoeringskeuzes, communicatie met inwoners, beslispraktijken en lokale omstandigheden die kunnen bijdragen aan geschilvorming. Doel is om op basis van data en gemeentelijke praktijkervaringen inzicht te krijgen in patronen en mogelijke verbeterpunten in gemeentelijk beleid en uitvoering. Het gaat daarbij vooral om bestuursrechtelijke procedures waarin burgers, bijgestaan door een gesubsidieerde advocaat, bezwaar maken of in beroep gaan tegen gemeentelijke besluiten over de Participatiewet, de WMO en de Jeugdwet.
Daarbij zijn ook benchmarks ontwikkeld en gesprekken gevoerd over andere rechtsgebieden, zoals personen- en familierecht. Gemeenten die hebben deelgenomen geven aan dat de gesprekken bijdragen aan:
- gezamenlijke duiding van data in context van lokale uitvoering;
- strategisch meedenken over relevante beleidsvragen en uitwisseling van inzichten;
- reflectie op responsieve benadering van inwoners (zoals uitleg, tijdigheid en maatwerk).
Een datadialoog biedt dus niet alleen verdieping, maar ook ruimte om beleidsideeën te toetsen en de uitvoering te versterken.
Contact
Wilt u als gemeente uw data niet alleen bekijken, maar ook betekenisvol duiden? Of hebt u vragen? U kunt altijd vrijblijvend contact zoeken met het team datadialogen via [email protected].
Contact
Wilt u als gemeente uw data niet alleen bekijken, maar ook betekenisvol duiden? Of hebt u vragen? U kunt altijd vrijblijvend contact zoeken met het team datadialogen via [email protected].