Zoeken

Rechtsbijstand en Gemeenten: dashboard en datadialogen


Via datadialogen en een dashboard krijgen gemeenten inzicht in de procedures die burgers op toevoegingsbasis tegen hen voeren.

Hiermee dragen het Kenniscentrum Stelsel Gesubsidieerde Rechtsbijstand en de Raad voor Rechtsbijstand (RvR) bij aan het achterhalen van de oorzaken van procedures tegen gemeenten.

In het dashboard

Het dashboard richt zich met name op de bestuursrechtelijke procedures waarin gemeenten de wederpartij zijn. De data geven inzicht in de omvang en aard van de gesubsidieerde rechtsbijstand die wordt verstrekt aan burgers.

Het dashboard toont onder meer:

  • hoeveel toevoegingen de RvR jaarlijks verstrekt binnen het bestuursrecht (de Participatiewet, Wmo en Jeugdwet);
  • in welke rechtsgebieden burgers procederen met een sociaal advocaat;
  • of er sprake is van herhaalde procedures of terugkerende problematiek.

De dashboard biedt geen informatie over de inhoud of uitkomsten van de juridische procedures.

Waarom een dashboard?

De getoonde gegevens zijn binnen gemeenten vaak niet beschikbaar. Bovendien kunnen ook andere partijen, zoals onderzoeksinstellingen en onderwijsorganisaties, het dashboard gebruiken voor analyse en kennisontwikkeling. Het dashboard biedt aanvullende informatie over het juridisch krachtenveld waarin gemeentelijk beleid en besluitvorming een rol spelen.

Gemeenten kunnen het dashboard inzetten om:

  • patronen in geschilvorming te herkennen;
  • beleidsvraagstukken te onderbouwen met data;
  • vergelijkingen te maken met andere gemeenten en landelijke trends.

Het dashboard ondersteunt daarmee reflectie en beleidsontwikkeling binnen het sociaal domein.

Let op

Deze cijfers bieden een feitelijk totaaloverzicht, maar vertellen niets over de inhoud of uitkomst van individuele procedures. De aantallen per gemeente worden beïnvloed door lokale context, beleid, voorzieningen en de aanwezigheid van juridische hulp. Gebruik de cijfers dus als vertrekpunt voor dialoog, reflectie en gezamenlijk leren, en niet voor snelle conclusies of waardeoordelen.

Datadialogen: meerwaarde voor een lerende praktijk

Voor gemeenten die verder willen kijken dan cijfers in het dashboard, bieden we de mogelijkheid tot deelname aan een datadialoog. Tijdens deze gesprekken gebruiken we de data in het dashboard als startpunt en gaan we vervolgens dieper in op wat dit vertelt over de lokale praktijk. Het doel is om via de combinatie van data en gemeentelijke praktijkervaringen inzicht te krijgen in patronen en mogelijke verbeterpunten in gemeentelijk beleid en uitvoering.

Sinds 2018 hebben we met meerdere grote gemeenten datadialogen gevoerd. Vaak ging het over bestuursrechtelijke procedures waarin burgers bezwaar maakten of in beroep gingen tegen gemeentelijke besluiten over de Participatiewet, de Wmo en de Jeugdwet. We onderzochten samen de achtergronden van gemeentelijke juridische procedures, zoals uitvoeringskeuzes, communicatie met inwoners, beslispraktijken, en lokale omstandigheden die kunnen bijdragen aan geschilvorming. Ook zijn er benchmarks ontwikkeld en andere rechtsgebieden onder de loep genomen, zoals personen- en familierecht.

Gemeenten die hebben deelgenomen geven aan dat de datadialogen bijdragen aan:

  • gezamenlijke duiding van data in context van lokale uitvoering;
  • strategisch meedenken over relevante beleidsvragen en uitwisseling van inzichten;
  • reflectie op responsieve benadering van inwoners (zoals uitleg, tijdigheid en maatwerk).

Een datadialoog biedt dus niet alleen verdieping, maar ook ruimte om beleidsideeën te toetsen en de uitvoering te versterken.

Contact

Wilt u als gemeente uw data niet alleen bekijken, maar ook betekenisvol duiden? Of hebt u vragen? U kunt altijd vrijblijvend contact zoeken met het team datadialogen via [email protected].